image1132

Wilczy Szaniec- Wolfsschanze)– w latach 1941–1944 kwatera główna Adolfa Hitlera (niem. Führerhauptquartier, FHQ i Naczelnego Dowództwa Sił Zbrojnych (niem. Oberkommando der Wehrmacht, OKW) w lesie gierłoskim, na wschód od leżącej na skraju lasu wsi Gierłoż i 8 km na wschód od Kętrzyna (obecnie w woj. warmińsko-mazurskim). Kwatera została wybudowana, aby Hitler mógł z niej dowodzić wojskami podbijającymi ZSRR.

20 lipca 1944 Claus von Stauffenberg i Werner von Haeften dokonali tu nieudanego zamachu na życie Hitlera.
image1133

Kwatery główne Hitlera
W pierwszych dniach września 1939 r. została utworzona w Niemczech kwatera główna führera (Führerhauptquartier). Była ona ośrodkiem dowodzenia w czasie wojny. Nie miała swojej stałej siedziby. W zależności od sytuacji na froncie przenoszono ją w różne miejsca. W czasie ostatniej wojny na terenie całej Europy Hitler miał osiem miejsc stacjonowania Kwatery Głównej, nie licząc Berlina i Obersalzbergu. Najdłużej mieściła się w Gierłoży (pod nazwą „Wolfschanze” – „Wilczy Szaniec”), znacznie krócej w Winnicy na Ukrainie (pod nazwą „Wehrwolf”) . W zachodnich Niemczech funkcjonowała niedaleko Münsterifel (pod nazwą „Adlerhorst” – „Orle Gniazdo”), później w Górach Schwarzwaldu (pod nazwą „Tannenberg”) i wreszcie koło Ziegenbergu (pod nazwą „Felsennest” – „Skalne Gniazdo”). W Austrii działała w Monichkirchen, w Belgii w wiosce Bruly de Peche (pod nazwą „Wolfschlucht I” – „Wilczy Jar I”), a we Francji koło Soisson (pod nazwą „Wolfschlucht II” – „Wilczy Jar II”). Przez pewien czas rolę kwatery pełniła rezydencja Hitlera w Obersalzbergu w Bawarii (płd. część Niemiec) i w Kancelarii Rzeszy w Berlinie.
image1134

 

W skład kwatery głównej wchodzili najważniejsi wojskowi i politycy: szef Naczelnego Dowództwa Sił zbrojnych Wilhelm Keitel, szef Sztabu Dowodzenia Wehrmachtu Alfred Jodl, kierownik kancelarii NSDAP Martin Borman. Stale towarzyszyli Hitlerowi adiutanci i sekretarki. Nad działalnością kwatery czuwał jej komendant. Miejsce pobytu Hitlera stanowiło tajemnicę. Dlatego też kwatery leżały w lasach i były dobrze maskowane. Składały się w większości z żelbetowych bunkrów, lżejszych budynków z cegły i betonu i drewnianych baraków. Podczas wojny z Polską kwatera mieściła się w pociągu.
image1135

image1136

image1137

W Gierłoży 20 lipca 1944 roku dokonano zamachu na Adolfa Hitlera. 20 lipca 1944 roku Claus Schenk von Stauffenberg przyniósł bombę do baraku, gdzie odbywała się narada. Przed godziną 13 Stauffenberg wsiadał do samolotu odlatującego do Berlina, a bomba eksplodowała. Hitler wyszedł z zamachu przygłuchy, ranny w rękę, z poszarpanymi portkami. Na pamiątkę tamtego wydarzenia w kwaterze umieszczono tablicę pamiątkową.

Bunkry zostały przez Niemców zaminowane. Wysadzono je 24 stycznia 1945 roku. Nie do końca skutecznie. Druga kwatera główna Hitlera znajdowała się pod ukraińskim miastem Winnica. Tam wysadzili ją w powietrze żołnierze radzieccy. Nie pozostał z niej kamień na kamieniu.
image1138 image1139