image1123

Sztuka Zalipia
Wieś Zalipie od dawna słynie z malowanych chat. Zwyczaj ozdabiania wiejskich izb kwiecistymi malunkami wywodzi się z końca XIX wieku, kiedy to mieszkanki wsi zaczęły dekorować wnętrza chałup kwiatami wykonanymi z bibułki, wycinankami i pająkami ze słomy wiszącymi u powały oraz malowanymi na ścianach kwiatami. Malowidła wykonywano także na zewnętrznych ścianach budynków, studniach i płotach. W Zalipiu znajduje się obecnie ok. 20 malowanych domów.

Zdobnictwo tego rodzaju występowało także w innych wsiach Powiśla Dąbrowskiego na terenie mieszczącym się w widłach Wisły i Dunajca po lewej jego stronie.
Prace zalipiańskich artystek można podziwiać m.in. w Zagrodzie Felicji Curyłowej, która stanowi obecnie filię Muzeum Okręgowego w Tarnowie oraz w Domu Malarek w Zalipiu powstałym w roku 1978. Corocznie organizowany jest konkurs na najlepiej pomalowaną zagrodę Zalipia w weekend po święcie Bożego Ciała.
image1124

 

Felicja Curyłowa (1904-1974) – wybitna malarka zalipiańska, była jedną z pierwszych uczestniczek dorocznych konkursów „Malowana Chata”. Jej malowana zagroda jeszcze za życia malarki była najczęściej odwiedzana przez turystów. Po jej śmierci zagroda została zakupiona przez „Cepelię” i w 1978 r. przekazana Muzeum Okręgowemu w Tarnowie.

W 1981 r. przeniesiono do tej zagrody z innej części wsi budynek z XIX w.
image1125
image1126image1127

Wieś położona na Powiślu Dąbrowskim, której osobliwością jest pielęgnowany z pokolenia na pokolenie zwyczaj malowania domów i wnętrz mieszkalnych w oryginalne motyw kwiatowe. Za odkrywcę nieznanego ośrodka twórczości ludowej uważa się Władysława Hicla, miłośnika i znawcę kultury ludowej. Badania etnograficzne dowodzą, że cale zjawisko wzięło swój początek od prostych, jasnych „pacek”, które rozwinęły się w dwukolorowe, a potem coraz wspanialsze kwiaty.
image1128

 

Kobiety przyozdabiały ściany, powały, okna, wszystko co tylko było w izbie. Początkowo do malowania używały farb w proszku, które mieszały z mlekiem lub pokostem, zamiast pędzla używały najczęściej brzozowego patyka namoczonego i rozstrzępionego na końcu. Aktualnie malarki używają nowoczesnych pędzli i farb artystycznych.
image1129

Należy podkreślić, że artystki ludowe oprócz malowanek na ścianach wykonują oryginalne naklejanki z łusek szyszki, pająki misternie wykonane ze słomy i kolorowej bibuły, pisanki i palmy wielkanocne, wieńce dożynkowe, kwiaty bibułkowe. W Zalipiu i okolicy spotkać można wiele malowanych zagród, a w samym Zalipiu jest ich około 30. Prace zalipianek były eksponowane na różnych wystawach w kraju i za granicą.
image1130

W Domu Malarek można oglądać ekspozycję sztuki ludowej oraz bogato zdobioną ceramikę. Dzięki działalności badaczy i popularyzatorów zalipiańskiej sztuki co roku organizuje się konkurs na najpiękniej wymalowaną zagrodę pod nazwą „Malowana Chata”. Działalność Domu Malarek oraz prowadzone zajęcia warsztatowe wpływają na zainteresowanie malowankami dzieci i młodzieży. Jest to więc żywa tradycja stanowiąca o odrębności regionu Powiśla Dąbrowskiego. image1131